Botulismo

Mikrobiologia irakasle bat naiz, Farmazi Fakultatean, Gasteizen, eta aukeratu dudan gaia Botulismoa eta Clostridium botulinum da, hango ikasleentzat interesgarria izango delakoan. Gai honetan, elikagai eta farmazi kontzeptu interesgarriak nahasten dira. Gainera, orain gutxi, ikertzaileek erabilera terapeutikoak aurkitu dituzte mikroorganismoak sortzen duen toxinan.

Mendebaldeko jendartean gero eta arraroagoa da gaixotasun hau eta kasu gutxi izaten dira urtean. Hala eta guztiz ere, garrantzia du gaixotasun larria izan daitekeelako. Ikasgai honetan ikusiko dugu zer den botulismoa eta bere eragilea, zergatik sortzen den, bere diagnosia nola lortzen den, eta bukatzeko, botulismoaren tratamendua eta bere prebentziorako neurriak zeintzuk diren.

Has gaitezen, beraz, botulismoa zer den azaltzen. Hasteko, esan behar da Clostridium botulinum mikroorganismoen eraginagatik sortzen dela gaixotasuna. Jarraian, mikroorganismoen ezaugarri orokorrak azalduko ditut. Mikroorganismoak, bazilo Gram positiboak eta anaerobio hertsiak dira. Erresistentzia formak edo endoesporak sortzeko ere kapaz dira. Gizaki eta beste animalia batzuen hesteetako mikrobiotaren kideak dira eta lurrean, espora moduan, luzaro irauten dute. Horrela mantentzen da mikroorganismoa bizirik naturan.

Baina, mikroorganismoen ezaugarri nagusia exotoxinak sortzeko gaitasuna da, zeren eta, naturan ezagutzen diren pozoi ahaltsuenak baitira. Adituen arabera, gramo batekin nahiko izango litzateke milioi bat lagun hiltzeko. Hala ere, farmako bihur daiteke (Botox-a) espasmoa sortzen duten gaixotasunak sendatzeko, estrabismoa, esate baterako. Halaber, kosmetikan ere zimurrak kentzeko erabil daiteke, eta bere erabilera nahiko zabalduta dago jende sonatuaren artean.

Hiru motatako botulismoa daude: elikagaiek eragindakoa, esporek zaurietan gauzatzen dutena eta umezaroan gertatzen dena. Baina, ohikoena elikagaiek eragindakoa da eta orain azalduko dut nola gertatzen den.

Lurrean edo uretan dauden esporek elikagaiak kutsatu ahal dituzte, toxikapen larria sortuz. Elikagaiak mantentzeko baldintzak zeintzuk diren, esporak ernaldu ahal dira eta toxina elikagaietara askatu ahal da. Elikagai kutsatua jan ondoren, odol eta linfaren bidez, zabaltzen da gorputzan zehar. Neurotoxina hauek oso azkar abiatzen dira sinapsis neuromuskularretara. Han, azetil-kolinaren askapena eragotziz nerbioen bultzakadak oztopatzen ditu toxinak eta horren ondorioz paralisi flazidoa sortzen da.

Hestebeteak eta ortuariaren kontserba alkalinoak dira botulismoa sortzeko elikagai arriskutsuenak. Kontserbaren industriarako, oso gai garrantzitsua denez gero, eta osasunerako arriskuak ekiditeko esterilizatzearen prozesua kontrolpean daukate. Aldiz, etxeko kontserbak prestatzen direnean, oso zaila da tenperatura eta presioa ondo aztertzea eta, horregatik, arazoak sor daitezke botulismoarekin. Kasu gehienak, beraz, sortzen dira txarto esterilizatuak diren etxeko kontserbak jateagatik.

Elikagai kutsatua jan ondoren, paralisiaren sintomak hasten dira nabarmentzen, burutik hasita, poliki-poliki gorputz osora eragiten dutenak. Nekea, begietako arazoak eta iraitz aparailuan sortutako goragaleak, tripako mina, beherakoa, eta abar. Kontsumitutako elikagaien kopurua, pertsona, eta toxina mota zeintzuk diren, agertu egiten dira sintomak. Izan ere, batzuetan, nahiz eta familia osoak elikagai bera jan, sintomak desberdinak ager daitezke senideen artean. Tratamendurik gabe, gehienetan hil egiten da pazientea, pneumonia eraginagatik, alegia.

Beraz, oso garrantzitsua da ahalik eta azkarren diagnosia lortzea, gaixotasuna ondo azterturik, botulismoen kontrako tratamendu espezifiko eraginkorra izateko. Zenbat eta azkarrago jakin, orduan eta aukera gehiago izango du pazienteak guztiz errekuperatze aldera. Pazienteak eta senideak azaldutakoaren arabera, lehendik. Haiengan egindako esplorazio fisikoan agertutakoa, bigarrenik. Eta azkenik, elikagaietan zein lagin klinikoetan toxinaren edo bakterioen agerpena egiaztatzea da diagnosiaren gakoa.

Behin diagnosi espezifikoa lortuta, pazienteak tratamendu sintomatikoa jarraitu behar du zainketa bereziko unitatean, arnasa mantentzeko eta pneumonia saihesteko. Baina, odoletan dagoen toxina eliminatzea da helburu nagusia eta, horretarako, antitoxina erabiltzen da. Sinapsis-en barruan dagoen toxina ezin da neutralizatu, eta kalteturik geratuko da betiko. Beraz, susperraldia oso luzea izan ahal da eta, geroago, pazienteak alboko ondorioak jasoko ditu.

Bukatzeko, prebentzio neurri nagusia elikagaien kutsapena ekiditea eta kontserba ondo esterilizatzea da. Beraz, goian azaldu den arrazoiarengatik, etxeko kontserbak ondo egitea nahitaezkoa da.

Botulismoa eta Clostridium botulinum

Idazki labur honen bidez Botulismoa eta Clostridium botulinum gaiaren aritu nahi nuke. Mendebaldeko jendartean gero eta arraroagoa da gaixotasun hau eta kasu gutxi izaten dira. Hala eta guztiz ere garrantzia dute, gaixotasun larriak izan daitezkeelako. Ikasgai honetan ikasiko dugu zer den botulismoa eta bere eragilea, zergatik sortzen den, bere diagnosia nola lortzen den, eta bukatzeko, botulismoaren tratamendua eta bere prebentziorako neurriak zeintzuk diren.

Has gaitezen, beraz, botulismoa zer den azaltzen. Hasteko, esan behar da Clostridium botulinum mikroorganismoen eraginagatik sortzen dela gaixotasuna. Jarraian, mikroorganismoen ezaugarri orokorrak hauek dira: bazilo Gram positiboak, anaerobio hertsiak eta erresistentzia formak edo endoesporak sortzeko kapazak dira. Gizaki eta beste animalia batzuen hesteetako mikrobiotaren kideak dira eta lurrean, espora moduan, luzaro irauten dute. Baina, mikroorganismoen ezaugarri nagusia exotoxinak sortzeko gaitasuna da, naturan ezagutzen diren pozoi ahaltsuenak dira eta. Orain gutxi, erabilera terapeutikoak aurkitu dituzte ikertzaileek, alde batetik espasmoak ekiditeko estrabismoan esate baterako, eta bestetik zimurrak kentzeko kosmetikan (Botox-a).

Lurrean edo uretan dauden esporek elikagaiak kutsatu ahal dituzte toxikapen larria sortuz. Horretaz gain, zauriak esporekin kutsatzen direnean, Clostridium botulinum -a ugaltzen da, zaurien botulismoa eraginez. Bai elikagaietan, bai zaurietan, neurotoxinak sortzen dira. Neurotoxina hauek sinapsis neuromuskularretan azetil-kolinaren askapena eragozten dute paralisi flazidoa eraginez. Elikagaien bidezko toxikapena da agerpen ohikoena eta hestebeteak eta ortuariaren kontserba alkalinoak dira elikagai arriskutsuenak. Elikagai kutsatua jan ondoren paralisiaren sintomak hasten dira nabarmentzen, burutik hasita, poliki-poliki gorputz osoa eragiten dutenak.

Oso garrantzitsua da gaixotasuna ondo aztertu eta diagnosia lortzea, botulismoen kontra tratamendu espezifiko eraginkorra izateko gero. Horretarako, pazienteak eta senideak kontatzen duena, bere esplorazio fisikoa, eta elikagaietan zein lagin klinikoetan toxinaren edo bakterioen agerpena egiaztatzea dira diagnosiaren gakoak. Behin diagnosi espezifikoa lortuta, pazienteak tratamendu sintomatikoa jarraitu behar du zainketa bereziko unitatean. Toxina eliminatzea da helburu nagusia eta antitoxina erabiltzen da horretarako. Bukatzeko, prebentzio neurri nagusiak elikagaien kutsapena ekiditea eta kontserba ondo esterilizatzea da.

Alergiak

Idatzi labur honen bidez sarrera emango diot alergia gaiari, ikasleen artean jakin mina sor dezan eta motiba daitezen. Ikasgai honetan ikasiko ditugu zer diren alergiak, zergatik sortzen diren, nola aztertzen diren edo bere diagnosia zer den, eta, bukatzeko, bere prebentziorako neurriak eta alergiaren tratamendua zeintzuk diren.

Ziur asko, gehienok izango dugu senide, ezagun edo lagunen bat alergia pairatzen duena. Mendebaldeko jendartetan oso zabalduta dago gaixotasun hau. Oraindik zientziaren bidez frogatu ez den arren, immunologo askok uste dute egoera lotura daukala gizarteen garbiketa eta higiene mailarekin. Hau da, zenbat eta higiene maila altuagoa izan, orduan eta alergia gehiago komunitatean.

Has gaitezen beraz alergia zer den azaltzen. Hasteko, esan behar da alergiaren prozesuan erabiltzen diren mekanismo biologikoak normalak direla. Gure babes sistemak parasitoen kontra erabiltzen ditu mekanismo horiek, naturan oso ohikoak direlako parasitismoekiko harremanak animalien artean. Mekanismoen gakoa IgE immunoglobulina da. Alergietan immunoglobulina espezifikoa parasitoen antzeko egitura daukaten substantziaren kontra sortzen da, hots, lore eta belar polena, esaterako, eta substantzia horiek agertzen direnean gure babes sistemak, parasito bat izango balitz bezala erreakzionatzen du indar handiz, eta sintoma nagusiak agertzen dira: azkura, doministikuak, inflamazioa, hantura, sukarra eta abar.

Oso garrantzitsua da gaixotasuna ondo aztertu eta diagnosi zehatza lortzea, alergiaren kontra tratamendu espezifiko eraginkorra izateko gero. Horretarako, pazienteak kontatzen duena, bere esplorazio fisikoa, azal probak eta odol analisiak dira diagnosiaren gakoak.

Behin diagnosi espezifikoa lortuta, pazienteak saiatu behar du alergia sortzen duen substantziatik ahalik eta urren egotea eta, egoera zein den aztertuz gero, txertoak erabil ditzakegu bere babes sistema kontrolpean edukitzeko. Bukatzeko, alergiaren sintomak agertzen diren neurrian, farmakoak erabil ditzakegu, antihistaminikoak, kortikoideak, eta abar.

Jostailuaren erosketa

Gabonak datoz eta guraso askok arazo bera daukagu buruan urtero. Hau da, kontsumismo garai honetan, beharrezkoak dira hainbeste jostailu gure umeentzat? Gainera, erosteko garaian, zeintzuk dira hobeak umearen garapena lortzeko? Guraso aldizkari honek aukera eman dit datu batzuk erakusteko eta, aldi berean, nire iritzia emateko artikulu ireki baten bidez.

Jolastea oso beharrezkoa da umeen orekarentzat. Horretan ados dago Hezkuntzaren mundua. Zalantzan ipintzen dudana da guraso batzuen jarrera. Haientzat zenbat eta garestiagoak izan jostailuak, hobe. Hau da, jostailuaren prezioa da garrantzitsuena, ez egokitasuna ezta umeek jostailuekin zer egiten duten ere. Gainera, umearen jostailuak dira zerrendan erosi behar den gauza azkarrenetariko bat, asko pentsatu gabekoa. Izan ere, ez dute denbora galdu nahi izaten aukeratutako jostailuak egokiak diren ala ez aztertzen, ezta saltzailearen edo adituaren gomendioak eta aholkuak entzun ere.

Aldiz, Hezkuntza aditu askorentzat jostailuaren balioa ez da neurtzen diruarekin, umeak jostailuarekin egin dezakeenarekin baizik. Hau da, jostailu guztiak ez dira berdinak eta aukeratu behar ditugunak umearen adinaren araberakoak izan behar dira. Gainera, sormena eta adimena bultzatzen dutenak dira adituek gehien gomendatzen dituztenak. Noski, umearen gustuak eta haien izaera kontuan hartu behar dira, bestela ziur aski jostailua geratuko da txoko bazter batean, erabili gabe. Ez dugu ahaztu behar gaztaroan ikasten dena gero errepikatzen eta mantentzen dela helduaroan. Beraz, saiatu genero desberdintasuna bultzatzen ez dutenak erosten.

Bukatzeko eta laburbilduz, nahiz eta garai honetan betiko erosketekin presaka ibili, ez ahaztu umearen jostailuak azken momentu arte, oso garrantzitsuak direla haien garapenerako. Beraz, jostailuak ondo aztertu eta adituen gomendioak jarraitu, gure umearen etorkizunak merezi du eta.

Ditxosozko idazlanak

Hasiko naiz bloga erabiltzen, baina astiro.